हेटौँडा, १० कात्तिक  । हेटौंडा उपमहानगर पालिकावडा नम्बर ४ का वडा अध्यक्ष नविन सिग्देलले उमेर बढ्दै जाँदा देखिने स्वास्थ्य समस्या, पारिवारिक असहजता र सामाजिक उपेक्षाका कारण ज्येष्ठ नागरिकले भोग्नुपर्ने कठिनाइलाई सम्बोधन गर्न हेटौँडामा सुविधासम्पन्न ज्येष्ठ नागरिक अस्पताल निर्माण गर्नुपर्ने बताउनु भएको छ ।  अध्यक्ष सिग्देलले ज्येष्ठ नागरिकको स्वास्थ्योपचारदेखि सम्मानजनक जीवनयापनसम्मका विषयलाई राज्यले प्राथमिकतामा राख्नुपर्ने बताउनुभएको हो ।

ज्येष्ठ नागरिक मञ्च, हेटौँडा–४ ले विभिन्न चाडपर्वको अवसर पारेर आयोजना गरेको शुभकामना आदानप्रदान तथा चियापान कार्यक्रममा बोल्दै अध्यक्ष सिग्देलले ज्येष्ठ नागरिकको उमेरसँगै बढ्न सक्ने स्वास्थ्य जोखिमलाई ध्यानमा राखेर छुट्टै अस्पतालको व्यवस्था गर्नुपर्ने धारणा राख्नुभएको हो । उहाँका अनुसार ज्येष्ठ नागरिकलाई लक्षित स्वास्थ्य सेवा उपलब्ध गराउन संघ, प्रदेश र स्थानीय तीनै तहका सरकारले समन्वयात्मक पहल गर्न आवश्यक छ।

उमेरको उत्तरार्धमा मानिसलाई विभिन्न प्रकारका स्वास्थ्य समस्या देखिन सक्छन्। यस्तो अवस्थामा सहज उपचार, नियमित स्वास्थ्य परीक्षण, चिकित्सकको परामर्श र आवश्यक हेरचाह प्राप्त गर्नु ज्येष्ठ नागरिकको महत्वपूर्ण आवश्यकता हो। सामान्य अस्पतालमा उपचार गराउँदा भोग्नुपर्ने झन्झट र विशेष हेरचाहको आवश्यकतालाई मध्यनजर गर्दै ज्येष्ठ नागरिकमैत्री अस्पताल निर्माणमा सरकारले ध्यान दिनुपर्ने सिग्देलको भनाइ थियो।

उहाँले ज्येष्ठ नागरिकको स्वास्थ्यलाई रोग लागेपछि उपचार गर्ने विषयमा मात्र सीमित राख्न नहुने उल्लेख गर्दै उनीहरूको दैनिक जीवन, सामाजिक सुरक्षा, पारिवारिक सम्बन्ध र मानसिक स्वास्थ्यलाई समेत उत्तिकै महत्व दिनुपर्ने बताउनुभयो।

टोलटोलमा मिलन केन्द्र, ज्येष्ठ नागरिकलाई सामाजिक जीवनसँग जोड्नुपर्ने

अध्यक्ष सिग्देलले ज्येष्ठ नागरिकको सक्रियता, आपसी भेटघाट र अनुभव आदानप्रदानलाई प्रोत्साहन गर्न प्रत्येक वडामा ज्येष्ठ नागरिक मिलन केन्द्र स्थापना गर्नुपर्ने बताउनुभयो। सम्भव भएसम्म टोलटोलमै यस्ता केन्द्र सञ्चालन गर्न सके ज्येष्ठ नागरिकलाई एक्लोपनबाट मुक्त राख्न तथा सामाजिक गतिविधिमा सहभागी गराउन सहयोग पुग्ने उहाँको धारणा थियो।

उहाँका अनुसार ज्येष्ठ नागरिक मिलन केन्द्र केवल भेटघाट गर्ने स्थानका रूपमा मात्र सीमित हुनुहुँदैन। यस्ता केन्द्रलाई अनुभव साटासाट गर्ने, नयाँ पुस्तासँग अन्तरक्रिया गर्ने, सामाजिक गतिविधिमा सहभागी हुने र जीवनका विभिन्न चरणमा आर्जन गरेका ज्ञान तथा सीप हस्तान्तरण गर्ने साझा थलोका रूपमा विकास गर्न सकिन्छ।

परिवार र समाजबाट टाढिँदै गएका ज्येष्ठ नागरिकलाई पुनः सामाजिक सम्बन्धसँग जोड्न यस्ता केन्द्रले महत्वपूर्ण भूमिका निर्वाह गर्न सक्ने उहाँले बताउनुभयो। यसले उनीहरूमा आत्मीयता र अपनत्वको भावना बढाउनुका साथै समाजमा उनीहरूको अनुभव र योगदानको कदर गर्ने वातावरण निर्माण गर्नसमेत मद्दत पुग्ने अपेक्षा गर्न सकिन्छ।

घरभित्रै सम्मान र सुरक्षाको वातावरण बनाउन आग्रह

ज्येष्ठ नागरिकको जीवन सहज बनाउन भौतिक सुविधा र स्वास्थ्य सेवासँगै घरपरिवारबाट प्राप्त हुने माया, सम्मान र सुरक्षासमेत अनिवार्य रहेको सिग्देलले उल्लेख गर्नुभयो। उहाँले ज्येष्ठ नागरिकमाथि हुने शारीरिक तथा मानसिक हिंसा, अपमान, दुर्व्यवहार र असुरक्षाको अन्त्यका लागि परिवारदेखि समाजसम्म सचेतना अभियान सञ्चालन गर्नुपर्नेमा जोड दिनुभयो।

परिवार समाजको आधारभूत एकाइ भएकाले घरभित्रै सम्मान र सद्भावको वातावरण निर्माण गर्न सके सामाजिक सम्बन्धसमेत सुदृढ हुने उहाँको भनाइ थियो। ज्येष्ठ नागरिकको कुरा सुन्ने, उनीहरूको भावना बुझ्ने, निर्णय प्रक्रियामा सहभागी गराउने र आवश्यकताअनुसार हेरचाह गर्ने संस्कार विकास गर्नुपर्ने उहाँले बताउनुभयो।

ज्येष्ठ नागरिकमाथि हुने दुर्व्यवहारलाई सामान्य पारिवारिक विषयका रूपमा लिएर बेवास्ता गर्न नहुने उल्लेख गर्दै उहाँले यस्ता घटनाको रोकथाम र न्यूनीकरणका लागि परिवार, समुदाय, स्थानीय अगुवा, सामाजिक संघसंस्था तथा सरकारी निकाय जिम्मेवार बन्नुपर्ने धारणा राख्नुभयो।

नयाँ पुस्तालाई संस्कार र सामाजिक मूल्य हस्तान्तरणमा जोड

ज्येष्ठ नागरिक समाजका अनुभवी सदस्य मात्र नभई इतिहास, संस्कृति, परम्परा र सामाजिक जीवनका महत्वपूर्ण ज्ञानवाहकसमेत हुन्। उनीहरूको अनुभवलाई नयाँ पुस्तासम्म पुर्‍याउन सके समाजको सांस्कृतिक निरन्तरता कायम राख्न सहयोग पुग्ने अध्यक्ष सिग्देलले बताउनुभयो।

उहाँले ज्येष्ठ नागरिकको ज्ञान, अनुभव र क्षमतालाई समाज निर्माणमा उपयोग गर्नुपर्ने उल्लेख गर्दै नयाँ पुस्तालाई संस्कार, संस्कृति, सामाजिक मूल्य–मान्यता र पारिवारिक जिम्मेवारीबारे सिकाउने अभियानमा उनीहरूको सहभागिता बढाउनुपर्नेमा जोड दिनुभयो।

नयाँ पुस्ता र ज्येष्ठ नागरिकबीचको सम्बन्धलाई सुमधुर बनाउन अन्तरपुस्ता संवाद, सामुदायिक कार्यक्रम र अनुभव आदानप्रदानका गतिविधि सञ्चालन गर्न सकिने उहाँको भनाइ थियो। यसबाट पुरानो पुस्ताको अनुभव र नयाँ पुस्ताको सोचबीच सकारात्मक सम्बन्ध स्थापित हुनुका साथै आपसी समझदारीसमेत बढ्ने अपेक्षा गर्न सकिन्छ।

ज्येष्ठ नागरिकका समस्या समाधान गर्न परिवारले आफ्नो जिम्मेवारी पूरा गर्नुपर्ने र स्थानीय तह तथा सामाजिक संस्थाले आवश्यक सहयोग र सहजीकरण गर्नुपर्नेमा उहाँले ध्यानाकर्षण गराउनुभयो।

ज्येष्ठ नागरिकका समस्या समाधानमा सामूहिक पहल आवश्यक

कार्यक्रममा ज्येष्ठ नागरिकको सम्मान, स्वास्थ्य सेवा, सामाजिक सुरक्षा र उनीहरूमाथि हुन सक्ने दुर्व्यवहारको रोकथामजस्ता विषयमा सम्बन्धित निकायको ध्यान पुग्नुपर्ने सन्देश दिइएको थियो। ज्येष्ठ नागरिकको जीवनलाई सहज, सुरक्षित र मर्यादित बनाउन परिवार, समुदाय, सामाजिक संघसंस्था र सरकारबीच सहकार्य आवश्यक देखिन्छ।

ज्येष्ठ नागरिक मञ्च, हेटौँडा–४ का अध्यक्ष भोला फुँयालको अध्यक्षतामा सम्पन्न कार्यक्रममा ज्येष्ठ नागरिक संघ मकवानपुरका जिल्ला अध्यक्ष हरिप्रसाद सिग्देल, नगर अध्यक्ष रामबहादुर नेपाली, दिव्य सेवा निकेतन तथा ज्येष्ठ नागरिक आश्रयस्थलका अध्यक्ष यादव गजुरेल र भुवनेश्वर सेवा समितिका अध्यक्ष जगन्नाथ पाण्डेलगायतको आतिथ्यता रहेको थियो।

चाडपर्वको अवसरमा आयोजित शुभकामना आदानप्रदान तथा चियापान कार्यक्रमले ज्येष्ठ नागरिकबीच भेटघाट र आत्मीयता बढाउनुका साथै उनीहरूको हकहित, सम्मान र आवश्यकताबारे छलफल गर्ने अवसर प्रदान गरेको थियो।

ज्येष्ठ नागरिकको सम्मान गर्नु विगतको योगदानको कदर मात्र होइन, परिवार र समाजको मानवीय जिम्मेवारी पनि हो। उनीहरूको अनुभवलाई उपयोग गर्ने, स्वास्थ्य सेवामा पहुँच बढाउने र जीवनको उत्तरार्धलाई सुरक्षित तथा सम्मानजनक बनाउने दिशामा ठोस पहल हुन सके ज्येष्ठ नागरिकमैत्री समाज निर्माणको आधार बलियो बन्नेछ।